ιστορία
Το πηγάδι της Ντούκας

Κυριακή 31 Μαρτίου 2013

 

Η Σφηττία Οδός και το πηγάδι της Ντούκας  ΜΕΡΟΣ Β’

ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ ΤΗΣ ΝΤΟΥΚΑΣ

Το θαυμάσιο μπαλκόνι του Υμηττού με θέα το Κορωπί

 

 

 

Γράφει ο Γιάννης Πρόφης (*)

 

 

Το πηγάδι της Ντούκας βρίσκεται στο μέσο περίπου της διαδρομής από την αρχή του ομώνυμου ρέματος μέχρι το διάσελο μεταξύ των υψωμάτων του Προφήτη Ηλία και του Μαυροβουνίου Υμηττού (από την πλευρά του Κορωπίου). Στο σημείο αυτό η πορεία του ρέματος διακόπτεται από κάποιους απότομους βράχους, που σχηματίζουν στο επάνω μέρος τους μικρό επίπεδο πλάτωμα εν μέρει βραχώδες και εν μέρει πεδινό. Σε απόσταση 42 μ. δυτικότερα από το χείλος των βράχων βρίσκεται το πηγάδι, που πιθανότατα είναι αρχαιότατο και ασφαλώς εξυπηρετούσε τους διερχόμενους οδοιπόρους και τα ζώα τους, αλλά και τους βοσκούς που είχαν τις στάνες τους στην περιοχή.

 

Το ιστορικό του πηγαδιού

 

Η παλαιότερη αναφορά στο πηγάδι της Ντούκας γίνεται στα πρακτικά (αποφάσεις) του δημοτικού συμβουλίου του παλαιού δήμου Κρωπίας της 25 – 6 – 1878, όπου προβλέπεται η επισκευή του, μαζί με τα πηγάδια της Ρδόκιας και της Καλογρέζας Κορωπίου. Τούτο σημαίνει ότι υπήρχε από πολύ παλαιότερα, ίσως από την αρχαία εποχή. Αλλά υπάρχει και νεότερο δείγμα του κοινοτικού ενδιαφέροντος για το πηγάδι αυτό, αφού οι παλαιές πέτρες που σχημάτιζαν το φιλιατρό (στόμιο) έχουν επικαλυφθεί με μπετόν, προκειμένου να στερεωθούν.

 

Από τη μορφή της κατασκευής υποθέτω ότι αυτή η επικάλυψη έγινε γύρω στο 1920. Έκτοτε δεν έγινε καμιά ενέργεια συντήρησής του πηγαδιού, όπως άλλωστε συνέβη και με το μονοπάτι της Σφηττίας Οδού. Λίγα χρόνια μετά την Κατοχή (1950) η περιοχή εγκαταλείφθηκε οριστικά από τους πεζοπόρους και τους βοσκούς με τα ζώα τους.

 

Η τροφοδοσία του με βρόχινο νερό

 

Το βάθος του πηγαδιού από τον πυθμένα μέχρι το υπερυψωμένο στόμιο είναι 4,60 μ. ενώ εντύπωση προκαλεί ένα σκάμμα βάθους ενός μέτρου που εγγίζει  τα τοιχώματα του πηγαδιού από τη νότια πλευρά του. Το σκάμμα, κατά τον γεωλόγο καθηγητή Σπύρο Λέκκα, έγινε για να συλλέγεται το βρόχινο νερό και να τροφοδοτείται το πηγάδι (υδρομάστευση). Γενικά το πηγάδι περιέχει βρόχινο νερό και για τον λόγο αυτό έχει μικρό βάθος. Αν το βάθος του ήταν μεγαλύτερο, πιθανώς να χανόταν όλο το νερό. Το ύψος του νερού πριν από τρία χρόνια ήταν μόνο 1,10 μ. ενώ κατά τη φετινή χρονιά (2013), που οι βροχές ήσαν άφθονες, πλησιάζει τα 2 μ.

 

Το βουκολικό τοπίο

 

Αποτελεί ευχάριστη έκπληξη να βλέπει κανείς ότι το ορεινό αυτό τοπίο είναι σχεδόν ανέγγιχτο από την ανθρώπινη επέμβαση και τον χρόνο, αφού μόνο ένας πυλώνας της ΔΕΗ μας θυμίζει τη σύγχρονη εποχή. Με τη φαντασία μας βλέπουμε βοσκούς και βοσκοπούλες, πρόβατα και γίδια που βόσκουν εκεί γύρω και ποτίζονται στο πηγάδι, ενώ νοερά ακούμε τους ήχους από τα γλυκόλαλα κουδούνια τους. Τοπίο γνήσια βουκολικό.

 

Το χείλος των βράχων, λίγα μέτρα ανατολικά του πηγαδιού μοιάζει με μπαλκόνι απ’ όπου έχει κανείς θαυμάσια θέα προς τα Μεσόγεια. Σε πρώτο πλάνο φαίνεται η οφιοειδής χάραξη της Σφηττίας Οδού και το Κορωπί, ενώ ακόμα μακρύτερα το Μαρκόπουλο και τα βουνά και η θάλασσα της Βραώνας. Η θέα είναι μαγευτική, ιδιαίτερα τις απογευματινές ώρες, που τα Μεσόγεια φωτίζονται έντονα από τον ήλιο με πορτοκαλί αποχρώσεις. Εντυπωσιακή είναι επίσης και η επιμήκης σειρά των βράχων, που σχηματίζουν κοκκινωπούς γκρεμούς στις βορινές πλαγιές του Μαυροβουνίου. Πρόκειται για το λεγόμενο Ρέδι της Ντούκας, όπου φωλιάζουν περήφανοι αετοί και γεράκια, που κατοπτεύουν τον χώρο, όπως έχει παρατηρήσει ο Τάκης Πρόφης.

 

Η μικρή ημιεπίπεδη έκταση όπου βρίσκεται το πηγάδι, είναι κατάφυτη από νεαρά πεύκα, μικρούς θάμνους και άλλα αγριολούλουδα. Την άνοιξη και το καλοκαίρι μπορεί να ξαπλώσει κανείς πάνω στη χλόη και ν’ απολαύσει τον ήλιο, τη σκιά και τη δροσιά και ν’ ακούσει το γλυκό κελάδημα του κούκου και των άλλων πουλιών.

 

Ιδεώδης τόπος για αναψυχή, πικ-νικ,  και πέταγμα αετού

 

Με την προϋπόθεση ότι το μονοπάτι της Σφηττίας Οδού θα αποκατασταθεί στην παλαιότερή του μορφή, η Ντούκα μπορεί ν’ αποτελέσει ιδεώδη τόπο για πεζοπορικές εκδρομές των Κορωπιωτών και γενικά των μεσογειτών. Σήμερα η διάβαση του μονοπατιού είναι εξαιρετικά κοπιαστική, ενώ μετά τη συντήρησή του, η ανάβαση θα είναι εύκολη για ανθρώπους κάθε ηλικίας. Στην περιοχή της Ντούκας μπορεί να πραγματοποιεί κανείς ευχάριστες εκδρομές για ν’ απολαύσει το περπάτημα ή ένα πικ-νικ κοντά στο πηγάδι, κάτω από τη δροσιά των πεύκων ακόμα και το καλοκαίρι.

 

Οπωσδήποτε το επίπεδο και άδεντρο σημείο του διάσελου, που όπως είπαμε ονομάζεται Σταυρός, είναι άνετο και κατάλληλο να πετάξουν τα παιδιά τον αετό τους την Καθαρή Δευτέρα ή την Πρωτομαγιά. Εξάλλου θα ήταν πολύ κατάλληλη τοποθεσία για να διοργανωθούν εκεί παραδοσιακοί χοροί, ιδεώδες υλικό για κινηματογράφιση μέσα σε εντυπωσιακό τοπίο. Οι χοροί στο σημείο αυτό θα θυμίζουν τους θρύλους για νεράιδες και νεαρούς βοσκούς που χόρευαν σε τέτοια σημεία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

 

Καιρός για αναβίωση του μονοπατιού

 

Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι το Κορωπί δεν διαθέτει μόνο ωραίες παραλίες, αλλά και θαυμάσιες ορεινές τοποθεσίες. Ο Δήμος θα πρέπει να πάρει την πρωτοβουλία για τη συντήρηση και την αναβίωση της λειτουργίας του μονοπατιού, διευκολύνοντας έτσι την ανάβαση των πεζοπόρων. Νομίζω ότι γραφειοκρατικά εμπόδια δεν θα προκύψουν, αφού πρόκειται για συντήρηση (καθαρισμό) ήδη υπάρχοντος μονοπατιού και όχι για διάνοιξη νέου. Από την άλλη πλευρά οι δημότες και οι άλλοι επισκέπτες θα πρέπει  να φροντίζουν την καθαριότητα του χώρου και να παίρνουν τις προφυλάξεις για ν’ αποτρέψουν κάθε περίπτωση καταστροφής του.

 

Για την ιστορία αναφέρω, ότι οι πρώτες συστηματικές προσπάθειες τόσο για τον εντοπισμό του μονοπατιού όσο και για τη θέση του πηγαδιού άρχισαν από μέλη του Πνευματικού Κέντρου της προηγούμενης δημοτικής αρχής Κορωπίου την άνοιξη του 2010. Οι προσπάθειες συνεχίζονται και σήμερα εντατικά από μέλη της Επιτροπής Πολιτιστικών Θεμάτων της παρούσας δημοτικής αρχής, με τη συνδρομή μάλιστα ειδικών επιστημόνων.

 

Οι ορεινοί όγκοι του Υμηττού που ανήκουν στην περιφέρεια του Κορωπίου, αποτελούν πηγή ζωής και κοινή κληρονομιά ανυπολόγιστης αξίας για τους δημότες. Το ίδιο ισχύει και για τους κατοίκους της Παιανίας και όλων των άλλων δήμων που έχουν πρόσβαση στο «ιερό βουνό». Οι διάφορες αρχαιότητες, η μυθολογία που το περιβάλλει  και τα μεγαλειώδη σπήλαιά του, όπως το Κουτούκι, η Τρύπια Σπηλιά και το Νυμφαίο («Σπηλιά του Νερού») της Βάρης, αποτελούν ανεπανάληπτα φυσικά μνημεία, που έχουμε καθήκον να τα προβάλουμε και να τα διαφυλάξουμε.

 

Τα σχέδια περί μεγάλης οδικής αρτηρίας

 

Είναι πάντως ευτύχημα το ότι ακυρώθηκε πριν λίγα χρόνια το κυβερνητικό σχέδιο, έστω λόγω οικονομικών δυσχερειών, για  τη διάνοιξη μεγάλης οδικής αρτηρίας. Η νέα οδός θα περνούσε περίπου στα αχνάρια της Σφηττίας Οδού, μέσω της Ντούκας, για να συνδέσει την Αθήνα με το νέο Αεροδρόμιο. Σε ένα τέτοιο καταστροφικό ενδεχόμενο θα πρέπει να υπάρξει καθολική αντίδραση από τους Κορωπιώτες, αλλά και όλους τους μεσογείτες.  Ένα υπόγειο τούνελ θα ήταν ίσως καλύτερη λύση, με την προϋπόθεση ότι η βλάβη του περιβάλλοντος θα είναι όσο το δυνατόν μικρότερη.

 

 

(*) Ο Γιάννης Πρόφης είναι λαογράφος, συγγραφέας και ζωγράφος

(το φωτογραφικό υλικό ανήκει στον Γιάννη Πρόφη)

 

 

Δείτε επίσης: Η Σφηττία Οδός και το πηγάδι της Ντούκας

 


Όνομα:
Σχόλιο:
 
 
Created by | INCOM CMS