απόψεις
Συλλογική μνήμη και συλλογική ταυτότητα

Σάββατο 2 Ιανουαρίου 2021  Mesogianews

«ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ»

ΜΙΑ ΕΠΙΒΕΒΛΗΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ …

Γράφει ο Θωμάς Σ. Πρόφης (Ταξίαρχος Π.Α. ε.α., ιστορικός ερευνητής, συγγραφέας)

Το παρόν κείμενο αφορά σχολιασμό των όσων η ΟΙΕΚ ανάρτησε στην ιστοσελίδα της στις 14-12-2020 με τίτλο «Συλλογική Μνήμη και Συλλογική Ταυτότητα». Συντάκτης φέρεται κάποια –παντελώς άγνωστη σε μένα- Αγγελική Φατούση, φοιτήτρια, όπως γράφει, του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.

Η ίδια αναφέρει ότι το μνημονευόμενο κείμενό της αποτελεί «πρόσφατη γραπτή εργασία της με θέμα "Επιλέξτε μια συλλογική ταυτότητα και εξετάστε με ποιους τρόπους και για ποιους λόγους η συλλογική μνήμη διαδραματίζει βασικό ρόλο στη συγκρότησή της".

Φιλότιμη βεβαίως η προσπάθεια της κας Φατούση αλλά εντελώς «πρόχειρη» η επιλογή του κειμένου της απ’ τον διαχειριστή της ιστοσελίδας.

Θεωρώ ακόμα προφανές ότι η επιλογή του κειμένου δεν έγινε τυχαία. Αποτελεί «απάντηση» της ΟΙΕΚ επί των όσων αναφέρονται στις σελίδες 27-33 του βιβλίου των Μ. Λυμπεράτου - Θ.Πρόφη «Ο Ένοπλος Δωσιλογισμός και η «αναίμακτη» Απελευθέρωση», έκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα 2019 (που η συντάκτρια του δημοσιευμένου κειμένου φαίνεται να αγνοεί (;)) και σχετίζονται με το ίδιο θέμα (συλλογική μνήμη).

Ωστόσο η προχειρότητα στην επιλογή αυτή καταφαίνεται επί πλέον κι απ’ τα εξής άλλα:

Α) Απ’ τη βιβλιογραφική αναφορά υπ’ αριθμ 1. Σημειώνω: Ο Δημήτρης Αποστολόπουλος είναι ο επιμελητής της αναφερόμενης έκδοσης. Τα όσα επιλέγονται και αναφέρονται στην «εργασία» της Α. Φατούση είναι αποσπάσματα της εισήγησης του κ. Αθ. Πουλάκη, «Η Τραγωδία του Κορωπίου μέσα από τις ληφθείσες μαρτυρίες» (σελ. 131-160 της υπόψη βιβλιογραφικής αναφοράς). Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι «Πρακτικά Ημερίδας» με θέμα «9 Οκτωβρίου 1944, Κορωπί, μια μαρτυρική πόλη» (8-10-2017 Κορωπί). Πρόκειται, συνεπώς, για συλλογική δουλειά (στις σελίδες της έκδοσης περιλαμβάνονται και οι άλλες εισηγήσεις που ανακοινώθηκαν κατά την Ημερίδα αυτή (Σ. Ριζάς, Σ. Δορδανάς, Γ. Ντούνης, Γ. Κόλιας, Θ. Πρόφης κλπ) την εκδοτική επιμέλεια της οποίας είχε ο κ. Δημήτρης Αποστολόπουλος. Το ότι η κ. Φατούση δείχνει να τις αγνοεί αποκαλύπτει και τη μονομέρεια της εργασίας της.

Β) Απ’ τα φτωχά βιογραφικά στοιχεία της συντάκτριας: Ισχυρίζεται ότι είναι «είναι φοιτήτρια στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο». Δεν έχω κανένα λόγο να το αμφισβητήσω. Δε μας λέει όμως (i) Σε ποιόν μαθησιακό τομέα φοιτά (ii) Σε ποιο επίπεδο Σπουδών (Προπτυχιακό, Μεταπτυχιακό) (iii) Ποιος είναι ο υπεύθυνος καθηγητής για την εργασία της αυτή και (iv) Τι βαθμό πήρε.

Γ) Δεν ελέγχθηκαν οι βιβλιογραφικές παραπομπές:

(1) Γράφει για «ολοκαύτωμα από τους Γερμανούς την 9η Οκτωβρίου του 1944». Σημειώνω (α) Δεν πρόκειται για «ολοκαύτωμα» και (β) Πρέπει να αποδειχθεί ότι διαπράχθηκε «από τους Γερμανούς»: Δύο εκ Φιλοθέης (ψευδο) μάρτυρες, των οποίων αγνοούνται οι ανακριτικές καταθέσεις τους, δε νομίζω πως αρκούν. Η μονομέρεια της «ανάλυσης» είναι εμφανής.

(2) Γράφει πως «η καταστροφή της περιοχής από τους Γερμανούς πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αντιποίνων για την ενέδρα και προσβολή από τους αντάρτες του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ σε γερμανική μονάδα που εγκατέλειπε μια ημέρα πριν το Κορωπί». Σημειώνω ότι για την «πάγια τακτική αντιποίνων» υπάρχει πλήρης ανάλυση και αιτιολόγηση στο βιβλίο των Μ. Λυμπεράτου-Θ.Πρόφη «Ο Ένοπλος Δωσιλογισμός και η «αναίμακτη» Απελευθέρωση», σελ. 135-145, έκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα 2019, το οποίο, μάλλον και πιθανόν ηθελημένα, αγνοεί. Για το προκείμενο πρέπει να εξετασθεί αν τα αντίποινα γίνονταν –τη συγκεκριμένη εποχή (Σεπ-Οκτ 1944)- έτσι, ελαφρά τη καρδία, ή για εξυπηρέτηση σοβαρών λόγων, όπως η ασφάλεια των δρόμων διαφυγής των Γερμανών. Επί πλέον θα πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα των απομενόντων στην περιοχή Αττικής Γερμανών να εκτελέσουν αντίποινα. Και ειδικά σε μια περιοχή που ουδόλως τους ενδιέφερε, όταν οι δρόμοι διαφυγής τους βρίσκονταν σε αντίθετη κατεύθυνση. Τα συγκεκριμένα, συνεπώς, «αντίποινα» σε τι αποσκοπούσαν; Μια ματιά στην, ελλιπέστατη για την εξεταζόμενη περίοδο, εισήγηση του κ. Δορδανά (που υπάρχει στη συγκεκριμένη βιβλιογραφική αναφορά, σελ. 36-56), θα μπορούσε να επιβεβαιώσει κάποια θέματα. Ωστόσο, είναι αντίποινα; Ή, μήπως, «εκκαθαριστική επιχείρηση» των Γερμανών όπως και ο συντάκτης της συναφούς εισήγησης (σελ. 153), αναφέρει;

(3) Γράφει ότι «κατά τον M. Halbwachs[5] οι άνθρωποι έχουν την ικανότητα να θυμούνται μόνο». Επισημαίνω ότι ο M. Halbwachs γράφει «πάντα» και όχι «μόνο». Η διαφορά είναι τεράστια: Αλίμονο αν ως άνθρωποι-άτομα θυμόμαστε «μόνο» όταν είμαστε πολλοί μαζί. Θέλει, άραγε, να πείσει πως ο καθένας μας, αφ’ εαυτού, δεν έχει μνήμη, δεν θυμάται; Ποιος επιτρέπει αυτές τις ακροβασίες;

(4) Σε άλλο σημείο γράφει πως «Οι μαρτυρίες αποτελούν μία αξιόπιστη μέθοδο για να εξετάσουμε τη σχέση αλληλεπίδρασης[6] ατομικής και συλλογικής μνήμης αναφορικά με την χρονιά του 1944 όπου συνέβησαν τα συγκεκριμένα γεγονότα». Όμως είναι τελείως διαφορετικό το «προνομιακό πεδίο για να εξετάσουμε …», που γράφει ο Π. Βόγλης από το «αξιόπιστο» που γράφει στην εργασία της η κ. Φατούση. Διαστρέβλωση και παραποίηση.

(5) Η ίδια διαστρέβλωση και παραποίηση γίνεται και παρακάτω όπου γράφει πως «η ιδέα του ερμηνευτικού πλαισίου μπορεί να αναδείξει τη μνήμη ως κομμάτι στη συγκρότηση της συλλογικής ταυτότητας».Ο Π. Βόγλης όμως γράφει πως «… δεν έχουμε μία, ενιαία, συλλογική μνήμη» (σελ. 443). Και εξηγεί το γιατί: «Η πόλωση και η σύγκρουση του Εμφυλίου χώρισε την ελληνική κοινωνία σε δύο στρατόπεδα, καθένα από τα οποία διαμόρφωσε τη δική του συλλογική μνήμη και αφήγηση για την Κατοχή και τον Εμφύλιο και η οποία αντιστοιχούσε σε ανάλογες πολιτικές ταυτότητες (Αριστερά-Δεξιά)». Θα πρόσθετα ειδικά για το Κορωπί και τα Μεσόγεια ευρύτερα υπάρχουν οι επί μέρους συλλογικές ταυτότητες, όπως π.χ. Αρβανίτες, Μεσογείτες κλπ. Μ’ άλλα λόγια δεν υπάρχει ενιαία, μία και μόνη, συλλογική ταυτότητα.

(6) Τέλος γράφει πως «οι μνήμες γίνονται περισσότερο συλλογικές όσο περισσότερο αφήνουμε πίσω το χρόνο[10]». Όμως ο Π. Βόγλης αναφέρεται σε «αναπαραστάσεις» γεγονότων, διαχωρίζοντας «γεγονότα του παρελθόντος» από «κατοπινές αναπαραστάσεις», μνημονεύοντας παράλληλα και τον A.Portelli που υποστηρίζει πως «οι αναπαραστάσεις «δουλεύουν» πάνω σε γεγονότα και διατείνονται (σ.σ. οι αναπαραστάσεις) πως είναι γεγονότα και τα γεγονότα αναγνωρίζονται και οργανώνονται σύμφωνα με τις αναπαραστάσεις» αυτές.

Υπάρχουν και άλλα που θα ήθελα να επισημάνω. Δεν το κάνω για την οικονομία του χώρου που μου διαθέτει το φιλόξενο Mesogianews.gr. Καταφεύγω δε σε αυτήν τη δημοσίευση επειδή αφενός μεν η προσπάθειά μου να αποστείλω τα ανωτέρω σχόλια δεν τελεσφόρησε (μάλλον εξ αιτίας του όγκου τους) κι αφετέρου -και αν καθίστατο εφικτό- είναι βέβαιο πως δεν θα δημοσιευόταν απ’ την ιστοσελίδα της ΟΙΕΚ λόγω παλαιότερης «προειδοποίησής» της για μη δημοσίευση σχολίων μου.

 



 

Υ.Γ. Καλή Χρονιά σε όλο τον κόσμο


Από: Sicario
 Ξαναζεσταμένη σούπα.
Τα πράγματα έχουν ταυτοποιηθεί από την ομάδα.
Όποιος θέλει πιστεύει.
Όποιος θέλει δεν πιστεύει.
Από: Θείος Γιώργος
 Καλή χρονιά και ευτυχισμένο το 2021 για όλους.
Υγεία πάνω από όλα.
Εκεί που θέλει ή τον συμφέρει, Ο Θωμάς επικαλείται την συλλογικότητα, την πλειοψηφία των δημοτών.
Όταν όμως βλέπει ένα "κακώς κείμενο " ή πρόβλημα, αντί να ασκήσει κριτική ή λύσεις για το πρόβλημα ΓΡΑΦΕΙ ΑΠΑΞΙΩΤΙΚΑ για την πλειοψηφία του 70% που για 2η φορά ανέδειξε του Κιούση Δήμαρχο.
Λίγο Αλά Καρτ δεν είναι αυτά Θωμά;


Από: Στέλιος
 Με κάτι σικάριους πορεύονται. Τέτοιες αξίες διεκδίκησαν, με τέτοιους δικαιώνονται.
Από: Sicario
 Στέλιο,
οι απόψεις σου είναι μπερδεμένες.
Πρόσεχε μην πέσεις από τα σεντόνια που βρίσκονται από κάτω....... στο πάτωμα.
Από: Θωμάς Πρόφης
 Ο "Θείος Γιώργος" βρίσκεται αλλού για αλλού! Με ό,τι έχει ο καθένας στον εγκέφαλό του πορεύεται.
Από: Θείος Γιώργος
 Ευτυχώς τα κείμενα και τα σχόλια στο Facebook δύσκολα σβήνουν Θωμά.
Αυτό το ξέρω εγώ, το 70% που συνέχεια επικαλείσε αλλά και το 99% το χρηστών.
Μάλλον εσύ και ο Στέλιος, δεν το ξέρετε.
Από: ΚΑΤΟΙΚΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΝΤΟΥΝΗ
 Ο μοναχικός δρόμος του κου Θωμά Πρόφη.

Καλή χρονιά σε όλους.
Από: Ένοικος όρους Σινά
 Η γραφή δεν ανακαλύφθηκε με το facebook γι` αυτό και προηγούμενων δεκαετιών πληροφορίες -πολύ διαφωτιστικές- υπάρχουν.
Και φυσικά υπάρχουν και τα -πολύ αποκαλυπτικά- προφορικά δεν ανακάλυψε την καταγραφή ο ελληνοεβραίος.
Συμπέρασμα: Ας μην ξύνεται κανείς στη γκλίτσα...
Όνομα:
Σχόλιο:
 
 
Created by | INCOM CMS