Ένα ευρύ πρόγραμμα παρεμβάσεων για την αναβάθμιση των σταθμών του Προαστιακού Σιδηροδρόμου της Αθήνας και της Γραμμής 1 του Μετρό (ΗΣΑΠ) βρίσκεται σε εξέλιξη, με στόχο τη βελτίωση της καθημερινής εξυπηρέτησης των επιβατών, την αποκατάσταση φθορών και τη διευκόλυνση της μετακίνησης ατόμων με αναπηρία και μειωμένη κινητικότητα.
Το σχέδιο υλοποιείται με τη συνεργασία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, των Σιδηροδρόμων Ελλάδος, της Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα, πρώην ΓΑΙΑΟΣΕ, και της ΣΤΑΣΥ, με αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το ΑΠΕ-ΜΠΕ στις 25 Οκτωβρίου 2026, οι παρεμβάσεις εκτείνονται σε περισσότερους από 20 σταθμούς του Προαστιακού, ενώ παράλληλα προωθείται ένα ευρύτερο πρόγραμμα ανακαίνισης και προσβασιμότητας στη Γραμμή 1. Ορισμένα έργα έχουν ήδη ξεκινήσει, ενώ άλλα βρίσκονται σε διαγωνιστική ή προπαρασκευαστική φάση.
Πέντε σταθμοί του Προαστιακού με προϋπολογισμό 353.000 ευρώ
Στην τελική ευθεία βρίσκεται η διαδικασία για την ανακαίνιση πέντε σταθμών της Αττικής: Άνω Λιόσια, Μεταμόρφωση, Ηράκλειο, Κηφισίας και Πεντέλη.
Το έργο χρηματοδοτείται από την Ελληνικά Σιδηροδρομικά Ακίνητα και έχει προϋπολογισμό 353.037,14 ευρώ, πλέον ΦΠΑ. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της εταιρείας στις 9 Ιουνίου 2026, είχε προκηρυχθεί ανοικτή διαγωνιστική διαδικασία, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών την 22α Ιουνίου 2026.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν στεγανοποίηση στεγάστρων και αρμών διαστολής, αποκατάσταση φθορών, ανανέωση χρωματισμών, απομάκρυνση γκράφιτι και εφαρμογή προστατευτικής αντι-γκράφιτι βαφής. Προβλέπονται επίσης αντικατάσταση φθαρμένων βαθμίδων, πλακιδίων και καθισμάτων, αναβάθμιση του φωτισμού στις εισόδους και στις αποβάθρες, καθώς και επισκευή ή αντικατάσταση των ηλεκτρονικών πινακίδων πληροφόρησης.
Η εκτίμηση που έχει δημοσιοποιηθεί είναι ότι οι εργασίες θα ολοκληρωθούν εντός τεσσάρων μηνών από την έναρξή τους, μετά την υπογραφή της σχετικής σύμβασης.
Εννέα ακόμη σταθμοί στην Αττική με ορίζοντα την άνοιξη του 2027
Παράλληλα, οι Σιδηρόδρομοι Ελλάδος υλοποιούν πρόγραμμα αναβάθμισης 12 σιδηροδρομικών σταθμών σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων οι εννέα βρίσκονται στην Αττική.
Πρόκειται για τους σταθμούς Σφενδάλη, Αυλώνας, Αφίδνες, Πειραιάς, Αθήνα – Σταθμός Λαρίσης, Άγιος Στέφανος, Αχαρνές, Άγιος Ιωάννης Ρέντης και Άγιοι Ανάργυροι.
Οι παρεμβάσεις αφορούν τα στέγαστρα, τις αποβάθρες, τις εγκαταστάσεις και τους χώρους αναμονής, με χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης την άνοιξη του 2027.
Την ίδια ώρα, εργασίες καθαρισμού επιφανειών και αφαίρεσης γκράφιτι και αυτοκόλλητων πραγματοποιούνται στους σταθμούς Νερατζιώτισσα, Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών και Ρουφ.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη Νερατζιώτισσα, έναν από τους σημαντικότερους κόμβους μετεπιβίβασης της Αττικής, καθώς συνδέει τον Προαστιακό με τη Γραμμή 1 του Μετρό. Για τον σταθμό έχει δρομολογηθεί σχεδιασμός συνολικής ανακαίνισης.
Παρεμβάσεις σε Δουκίσσης Πλακεντίας, Παλλήνη, Παιανία-Κάντζα και Κορωπί
Με τη συνδρομή της ΣΤΑΣΥ προωθούνται εργασίες συντήρησης και ανακαίνισης σε τέσσερις ακόμη σταθμούς που εξυπηρετούν τον Προαστιακό και το Μετρό: Δουκίσσης Πλακεντίας, Παλλήνη, Παιανία-Κάντζα και Κορωπί.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει αποκατάσταση φθορών στις αποβάθρες και στις σκάλες, αντικατάσταση φθαρμένων δικτύων απώθησης πτηνών, ανανέωση των χρωματισμών σε μεταλλικές επιφάνειες και τοποθέτηση νέων καθισμάτων και κάδων απορριμμάτων.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις έρχονται να συμπληρώσουν τις εργασίες στους σταθμούς που διαχειρίζονται οι υπόλοιποι σιδηροδρομικοί φορείς, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας και της εικόνας του δικτύου.
ΗΣΑΠ: Ανακαινίσεις σταθμών και αντικατάσταση ανελκυστήρων
Στη Γραμμή 1 του Μετρό συνεχίζεται το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού, το οποίο περιλαμβάνει ανακαίνιση σταθμών, συντήρηση των υποδομών, ενίσχυση της ασφάλειας και ανακατασκευή των συρμών. Ο πρώτος πλήρως ανακατασκευασμένος συρμός βρίσκεται ήδη σε κυκλοφορία.
Οι εργασίες ανακαίνισης έχουν ολοκληρωθεί στους σταθμούς Ομόνοια, Βικτώρια, Πετράλωνα και Κηφισιά, ενώ οι παρεμβάσεις συνεχίζονται στο Μοναστηράκι.
Παράλληλα, έχει δρομολογηθεί η αντικατάσταση των ανελκυστήρων και των κυλιόμενων κλιμάκων κατά μήκος της Γραμμής 1, με στόχο την ασφαλέστερη και ευκολότερη μετακίνηση των επιβατών.
Καλλιθέα: Έργο 132.625 ευρώ για την προσβασιμότητα
Σημαντική θέση στο πρόγραμμα έχει η αναβάθμιση της προσβασιμότητας στον σταθμό Καλλιθέα, όπου η ΣΤΑΣΥ ανακοίνωσε στις 20 Ιουλίου 2026 την υπογραφή σύμβασης με την ανάδοχο εταιρεία «ΜΠΕΚΡΗΣ – ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Ο.Ε.».
Το συμβατικό τίμημα ανέρχεται σε 132.625 ευρώ, πλέον ΦΠΑ, και η διάρκεια υλοποίησης έχει οριστεί σε 12 μήνες.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν αντικατάσταση του δαπέδου της πεζογέφυρας, ανασχεδιασμό των κιγκλιδωμάτων και των χειρολισθήρων στις κλίμακες, ανακατασκευή των οδηγών όδευσης τυφλών και των προειδοποιητικών επιφανειών στις αποβάθρες, αναμόρφωση των ραμπών και βελτίωση της σήμανσης και του φωτισμού.
Στόχος είναι να περιοριστούν τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι επιβάτες, ιδιαίτερα όσοι χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο ή λευκό μπαστούνι.
Η παρέμβαση στην Καλλιθέα αποτελεί μέρος ευρύτερου σχεδιασμού της ΣΤΑΣΥ. Για αντίστοιχα έργα στους υπόλοιπους 23 σταθμούς της Γραμμής 1 προβλέπεται προϋπολογισμός 7,2 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του Εθνικού Κοινωνικού Κλιματικού Σχεδίου.
Ψηφιακή πλοήγηση για άτομα με αναπηρία
Η αναβάθμιση των υποδομών συνοδεύεται από σχεδιασμό για την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων που θα διευκολύνουν την αυτόνομη μετακίνηση ατόμων με αναπηρία.
Μετά την εφαρμογή του συστήματος πλοήγησης Evelity στον σταθμό Ακρόπολη, σχεδιάζεται η ανάπτυξη λογισμικού και η εγκατάσταση εξοπλισμού για την ψηφιακή χαρτογράφηση των σταθμών και την καθοδήγηση επιβατών με αναπηρία σε ολόκληρο το δίκτυο του Μετρό Αθήνας και Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, το Εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο προβλέπει παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς σε όλη τη χώρα.
Σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, η συγκεκριμένη δράση έχει προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ και αποσκοπεί στη δημιουργία ασφαλών και προσβάσιμων διαδρομών για άτομα με αναπηρία, άτομα με μειωμένη κινητικότητα και ηλικιωμένους. Η εκτίμηση είναι ότι η επένδυση θα μπορεί να εξασφαλίζει έως και 815.000 προσβάσιμες διαδρομές ετησίως.
Οι παρεμβάσεις θα προσαρμόζονται στις ανάγκες κάθε σταθμού και μπορούν να περιλαμβάνουν εγκατάσταση ή αναβάθμιση ανελκυστήρων και ραμπών, απτική σήμανση, προσβάσιμες διαδρομές και σύγχρονα συστήματα οπτικής και ηχητικής πληροφόρησης. Προβλέπεται επίσης εκπαίδευση του προσωπικού για την καλύτερη εξυπηρέτηση επιβατών με αναπηρία.
Κώτσηρας: «Συνολική αλλαγή της εικόνας των σταθμών»
Τη φιλοσοφία του σχεδιασμού περιέγραψε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Γιώργος Κώτσηρας, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η συντονισμένη αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων.
Όπως ανέφερε, η προσπάθεια δεν περιορίζεται σε αποσπασματικές εργασίες, αλλά περιλαμβάνει ένα σύνολο παρεμβάσεων στη συντήρηση, την καθαριότητα, την ασφάλεια, την προσβασιμότητα και την ενημέρωση των επιβατών.
Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι οι εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που χρησιμοποιούν καθημερινά το Μετρό και τον Προαστιακό να μετακινούνται με μεγαλύτερη άνεση και αξιοπρέπεια.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η ολοκλήρωση των έργων
Το πρόγραμμα συνθέτει μια σειρά παρεμβάσεων διαφορετικής κλίμακας: από τις άμεσες επισκευές και τον καθαρισμό σταθμών μέχρι τις ανακαινίσεις υποδομών και τις εκτεταμένες παρεμβάσεις προσβασιμότητας.
Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την εξέλιξη των έργων, καθώς τα χρονοδιαγράμματα διαφέρουν ανά σταθμό και φορέα. Η ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, η διατήρηση των υποδομών σε καλή κατάσταση και η ουσιαστική βελτίωση της εξυπηρέτησης θα κρίνουν τελικά το αποτέλεσμα για τους επιβάτες.
Για την Αττική, όπου ο Προαστιακός και η Γραμμή 1 αποτελούν βασικούς άξονες καθημερινής μετακίνησης, η πρόκληση δεν είναι μόνο να ανανεωθεί η εικόνα των σταθμών, αλλά να διαμορφωθεί ένα πιο λειτουργικό και προσβάσιμο δίκτυο, με παρεμβάσεις που θα έχουν μετρήσιμο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.
