Η Ελλάδα είναι μια χώρα άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα, όμως κάθε χρόνο εκατοντάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους στο νερό. Τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Ατυχημάτων του Safe Water Sports αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος και δείχνουν ότι οι πνιγμοί δεν αποτελούν ένα περιστασιακό καλοκαιρινό φαινόμενο, αλλά ένα διαχρονικό ζήτημα δημόσιας ασφάλειας.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για το 2025, την πενταετία 2021-2025 καταγράφηκαν συνολικά 1.867 θάνατοι στη θάλασσα, δηλαδή κατά μέσο όρο περίπου 373 θάνατοι κάθε χρόνο. Το 2025 σημειώθηκε μείωση σε σχέση με το 2024, με 357 θανάτους στη θάλασσα έναντι 388 το προηγούμενο έτος.
Η «μαύρη» πεντάδα των δήμων
Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται με μεγάλη διαφορά ο Δήμος Ρόδου, όπου την πενταετία 2021-2025 καταγράφηκαν 57 θάνατοι στη θάλασσα.
- Ρόδος – 57 θάνατοι
- Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη – 40
- Θερμαϊκός – 39
- Νέα Προποντίδα – 37
- Ζάκυνθος – 37
Τα στοιχεία προέρχονται από την έκθεση του Παρατηρητηρίου Ατυχημάτων για την περίοδο 2021-2025. Η Ρόδος, η Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη, ο Θερμαϊκός, η Νέα Προποντίδα και η Ζάκυνθος επιβεβαιώνονται ως οι πέντε δήμοι με τις υψηλότερες συνολικές καταγραφές.
Το προφίλ των θυμάτων
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της έκθεσης είναι η ηλικία των θυμάτων.
Από τον μέσο όρο των 373 θανάτων ετησίως την περίοδο 2021-2025, οι 302 αφορούσαν ανθρώπους άνω των 60 ετών, δηλαδή περίπου 81%.
Παράλληλα, περίπου 72% των θανάτων της πενταετίας αποδίδονται σε πνιγμό. Οι υπόλοιπες περιπτώσεις αφορούν μη προσδιορισμένα αίτια, παθολογικά αίτια και θανατηφόρα ατυχήματα.
Το στοιχείο αυτό αλλάζει σημαντικά την εικόνα που συχνά υπάρχει για τους πνιγμούς. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο παιδιά ή νεαρούς ανθρώπους που κολυμπούν σε βαθιά νερά. Αντίθετα, η τρίτη ηλικία αποτελεί μακράν την πιο ευάλωτη ομάδα.
Πότε συμβαίνουν οι περισσότεροι θάνατοι
Η χρονική κατανομή των περιστατικών δείχνει ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση καταγράφεται μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού.
Ο Ιούλιος είναι ο μήνας με τα περισσότερα θαλάσσια ατυχήματα, με μέσο όρο 124 περιστατικά ετησίως στην πενταετία. Ακολουθεί ο Αύγουστος με 86 και ο Ιούνιος με 64.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ώρα. Το διάστημα 12:00-13:00 είναι εκείνο κατά το οποίο καταγράφονται κατά μέσο όρο τα περισσότερα θανατηφόρα περιστατικά.
Η ναυαγοσωστική κάλυψη
Η παρουσία ναυαγοσώστη αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που εξετάζονται στη συζήτηση για την πρόληψη.
Το 2025 η υποχρεωτική ναυαγοσωστική κάλυψη έφτασε στο 97% στις παραλίες που είχαν υποχρέωση να διαθέτουν ναυαγοσώστη, έναντι 93% το 2024. Ωστόσο, παρέμεναν παραλίες χωρίς την προβλεπόμενη κάλυψη.
Η έκθεση δείχνει έτσι ότι, παρά τη βελτίωση της κάλυψης, το πρόβλημα δεν έχει εξαλειφθεί.
Ένα πρόβλημα που μπορεί να προληφθεί
Το Παρατηρητήριο επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος των θανάτων στο υδάτινο περιβάλλον μπορεί να προληφθεί. Για το λόγο αυτό, η έρευνα δεν περιορίζεται στην καταγραφή των περιστατικών αλλά εξετάζει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αυτά συμβαίνουν, ώστε να μπορούν να σχεδιαστούν αποτελεσματικότερα μέτρα πρόληψης.
Τα στοιχεία οδηγούν σε ένα κρίσιμο συμπέρασμα:
Οι ελληνικές θάλασσες δεν είναι επικίνδυνες μόνο για όσους κολυμπούν στα βαθιά. Η μεγαλύτερη ευάλωτη ομάδα είναι οι άνθρωποι άνω των 60 ετών, ενώ πολλά περιστατικά συμβαίνουν κοντά στην ακτή και κατά τις ώρες αιχμής της κολύμβησης.
