Η δολίνη της Βραυρώνας, είναι σπήλαιο με κατακρημνισμένη οροφή, η οποία βρίσκεται 2,5 χλμ. νότια του αρχαιολογικού χώρου της Βραυρώνας. Έχει σχήμα λεκάνης με κατακρημνισμένη οροφή. Αυτός ο χώρος είναι γνωστός στη βιβλιογραφία και ως Σπήλαιο Βλάχτη (Βλάχθι το λέμε εδώ).
Η μεγάλη αξία του σπηλαίου βρίσκεται στο πλούσιο απολιθωμένο οστεολογικό και οδοντολογικό υλικό μικρών και μεγάλων θηλαστικών, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου ανήκει σε πάνθηρες.
Προσδιόρισαν ωστόσο από τα απολιθωμένα οστά και άλλα είδη: λιοντάρι, λύκος, βίσονας, άλογο, αρκούδα, ελάφι, ζαρκάδι, πλατόνι, αγριόγατα, λύγκας, αλεπού, νυφίτσα, κουνάβι, αίγαγρος, λαγός, σκαντζόχοιρος, αρουραίος, ασπάλακας, αμφίβια, ερπετά, πτηνά κ.ά. Η ηλικία της απολιθωμένης πανίδας έχει χρονολογηθεί στα 25.000-7.000 χρόνια πριν από σήμερα, αν και υπάρχουν αρκετές επιφυλάξεις ως προς τις νεότερες χρονολογήσεις.
Η συγκέντρωση των ζωικών καταλοίπων στη δολίνη οφείλεται πιθανώς στο ότι αυτή λειτουργούσε ως φυσική παγίδα για τα ζώα της περιοχής ή στο ότι χρησιμοποιήθηκε ως φωλιά πανθήρων, στην οποία διατηρήθηκαν λείψανά τους και. υπολείμματα των θηραμάτων τους.
Ήταν γνωστός και ο κάτοικος του Μαρκόπουλου που οδήγησε τους παλαιοντολόγους στο σπήλαιο, ο Δημ. Αλλαγιάννης
Σοφία Γκλιάτη Χασιώτη συγγραφέας, λαογράφος.
(aπό μελέτες των παλαιοντολόγων)
